Australië het nieuwe zakenparadijs na de handelsdeal?
De EU en Australië sloten op 24 maart 2026 een bilateraal handelsakkoord.
Dit akkoord moet de wederzijdse handel stimuleren en een duidelijk en betrouwbaar speelveld bieden aan elkaars exporterende bedrijven. Het akkoord is symbolisch belangrijk in deze tijden van toenemend protectionisme. Maar los van de symboliek is dit een degelijk en ingrijpend handelsakkoord. Uiteraard zal de handel niet groeien louter door akkoorden op papier. Bedrijven zullen in hun exportstrategie moeten wikken en wegen of het verre Australië een interessante exportmarkt is. Dit is een opportuniteit voor ondernemende durvers, en zeker niet voor alle bedrijven.
De EU en Australië onderhandelden sinds 1998 over een handelsakkoord. Beide landen zijn al langer belangrijke handelspartners, hoewel het belang van de Australische markt voor Europese bedrijven (1% van de totale extra-EU handel) veel minder belangrijk is dan de Europese markt voor hun Australische tegenhangers (8,6% van de totale Australische handel). De Europese export naar Australië overstijgt de Europese import uit Australië. Europa heeft dus een positieve handelsbalans, zowel in goederen (zie Figuur 1) als in diensten. Zoals zo vaak was landbouw een struikelblok tijdens de onderhandelingen over een handelsakkoord. De Australische boeren hoopten op een betere markttoegang tot de Europese markt, maar zij komen van een kale reis terug. Europa zette het been stijf en beperkte de toegang voor Australische landbouwproducten tot de Europese markt via zogenaamde tariefquota.
Dit is een combinatie van importvolumebeperkingen (invoerquota) en invoertarieven. Enkel een klein deel van import van specifieke landbouwproducten is vrijgesteld van tarieven die (sterk) oplopen naarmate meer zou worden geëxporteerd naar de Europese markt. Anderzijds verkreeg de Europese Commissie wel behoorlijk mooie kansen voor de Europese landbouw- en voedingsbedrijven dankzij nultarieven op producten als wijn en sterke dranken, chocolade en snoepgoed.
De Europese industrie is ook bij dit handelsakkoord de grote winnaar. Australische tarieven, die weliswaar al laag waren, worden tot nul herleid voor alle belangrijke industriële exportactiviteiten, zoals machines, vervoersmiddelen, chemie, plastics en farma. Maar ook sectoren als textiel, glas & ceramiek en de hout- en papiernijverheid krijgen mooie kansen. Nog belangrijker is de betere toegang tot Australische kritische grondstoffen zoals aluminium en lithium.
Het handelsakkoord kreeg zeker een duwtje in de rug van de huidige geopolitieke situatie. De Europese Unie wil zich profileren als een verdediger van de vrije handel en een tegenstander van protectionisme. In die zin vinden Australië en de Europese Unie elkaar in dit akkoord. Het geopolitieke is niet ver weg, want samen met dit handelsakkoord werd ook een strategisch partnership rond veiligheid en defensie gesloten. Sterkere politieke banden kunnen uiteraard ook tot opportuniteiten voor bedrijven leiden, bijvoorbeeld via overheidsaanbestedingen die door het akkoord ook toegankelijker worden.
Toch moeten we oppassen met te veel optimisme naar aanleiding van deze handelsovereenkomst. International business is van nature moeilijker met partners in verre landen. Bovendien zijn er kapers op de kust. Australië sloot handelsakkoorden met vele andere landen, waaronder het Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP) tussen landen in de ruime regio. Het Australische speelveld is dus druk bezet. Voeg daaraan toe de vele eigenheden van een land op het vlak van logistiek, regelgeving, migratiebeleid e.d. en het wordt geen eenvoudige klus om als Europese exporteur op de Australische markt te starten. De Europese Commissie belooft steun aan KMO’s die de stap willen wagen, maar waaruit die steun zal bestaan is voorlopig onduidelijk.
Exportpromotie-agentschappen zoals Flanders Investment & Trade doen fantastisch werk om bedrijven te begeleiden en zijn een noodzakelijke partner op dergelijke markten. Dit geldt trouwens niet enkel voor Australië, maar ook voor andere markten waarmee recent handelsakkoorden werden gesloten, denk maar aan Mercosur en Indië. Bedrijven hebben dus keuze in potentieel nieuwe afzetmarkten die dankzij handelsakkoorden een betere toegang bieden. Maar economisch onderzoek heeft aangetoond dat elke exportmarkt een nieuwe uitdaging vormt die best één voor één worden aangepakt.
Het is dus onwaarschijnlijk dat het storm zal lopen om zaken te doen met Australië. Maar het is een interessante markt die zeker moet worden overwogen. Australië legde een mooi economisch parcours af, met een sterkere reële economische groei per capita dan andere westerse landen gedurende de afgelopen decennia (zie Figuur 2). Ook vandaag zijn de macroeconomische fundamenten sterk, uiteraard gesteund door een krachtige groei in de mijnbouwsector. De reële economische groei bedraagt 2,1% terwijl de werkloosheid daalde tot 4,1% (bron: Reserve Bank of Australië - cijfers februari 2026). Handel en buitenlandse investeringen floreren. Maar het vergt veel durf en ondernemerschap om aan een Australisch avontuur te beginnen.